1. Start
  2. Vermijdende hechtingsstijl
  3. Komen ze terug?

Komen vermijders terug? Het eerlijke antwoord

Door Elias FreiBijgewerkt op 4 augustus 202610 min leestijd

Dit is de meest gezochte vraag over het onderwerp, en ze wordt bijna altijd beantwoord met cijfers die niemand heeft gemeten. Er bestaat geen onderzoek naar terugkeerpercentages per hechtingsstijl, dus elk percentage dat je leest is versiering. Wat wel op vaste grond te zeggen valt, is waarom de terugkeer zo vaak laat komt, wat hem meestal in gang zet, en hoe je weet of hij iets betekent.

Het eerlijke antwoord

Kort gezegd

Veel vermijdend gehechte mensen laten weer van zich horen, en dat gebeurt meestal later dan verwacht, in maanden en niet in weken. De terugkeer zegt iets over de kracht van de herinnering, niet over een verandering in vermogen. Of het ergens toe leidt hangt van één ding af: of die persoon in de tussentijd iets met het patroon heeft gedaan.

Het is de moeite waard twee vragen te scheiden die voortdurend door elkaar lopen. „Komt hij terug?” gaat over contact. „Wordt het anders?” gaat over vermogen. Het eerste gebeurt vaak. Het tweede gebeurt zelden, en nooit vanzelf.

Waarom de stilte eerst opluchting is

Kort gezegd

Direct na een breuk melden vermijdend gehechte mensen duidelijk minder verdriet dan anderen, soms opluchting. In de relatie was de last voor hen de nabijheid, niet de afstand. Als het eindigt, eindigt voor hen de druk. Die eerste kalmte is een regulatie-effect, geen maat voor hoeveel de relatie betekende.

Dit is de fase die degene die achterblijft het meest beschadigt. Jij functioneert nauwelijks; hij lijkt een goede maand te hebben. De asymmetrie voelt als een oordeel over de hele relatie, en dat is het niet. Twee mensen kunnen evenveel om dezelfde relatie geven en volstrekt verschillend reageren op het einde ervan.

Het uitgestelde rouwen

Kort gezegd

Onderdrukking houdt stand zolang er niets bij komt. Onderzoek naar gedachteonderdrukking laat zien dat vermijdend gehechte mensen scheidingsgerelateerd materiaal ongewoon effectief wegduwen, maar dat het effect instort onder extra belasting. Als er nieuwe stress komt, keert het weggeduwde terug, en het keert terug met de frisheid die het had toen het werd begraven.

Dat is het mechanisme achter de klassieke timing. Niet na twee weken, maar na drie maanden. Niet in de stabiele fase, maar wanneer er iets in zijn leven omvalt: werk dat misgaat, ziekte, een nieuwe relatie die stukloopt.

De consequentie is ongemakkelijk: het moment waarop het bij hem aankomt ligt vaak ver achter het moment waarop jij verder bent gegaan. Jullie gaan dezelfde breuk door in verschillende tijden.

Je mist alleen wat er niet meer is. Vermijders vergeten niet, ze verdringen, en verdringing heeft een houdbaarheidsdatum. De Vermijder-Code, FAQ 2

Kruimel of echt signaal?

Kort gezegd

Een kruimel is contact dat niets kost: een reactie op een story, een „ik moest aan je denken” midden in de nacht, een vraag over een vergeten trui. Een echt signaal kost iets: het benoemt wat er is gebeurd, neemt een positie in en overleeft een direct antwoord. De betrouwbare test is wat er gebeurt als je rustig antwoordt en om duidelijkheid vraagt.

Contact dat niets kost onderscheiden van een echt signaal
KruimelEcht signaal
Reageert op een story, zonder woordenSchrijft een bericht dat de breuk benoemt
Komt midden in de nacht of na drankKomt nuchter en op een normaal uur
Vraagt niets en biedt nietsVraagt om iets concreets: een gesprek, een afspraak
Verdwijnt als je direct antwoordtBlijft in het gesprek als het concreet wordt
Herhaalt zich elke paar weken hetzelfdeGebeurt één keer en gaat dan verder
Praat over dat hij je mistPraat over wat hij begreep en wat hij deed

Je hoeft niet te raden welke van de twee je in handen hebt. Eén rustig, helder antwoord lost het sneller op dan een week analyseren: „Fijn om van je te horen. Als je echt wilt praten, kan ik deze week bellen.” Een echt signaal pakt dat op. Een kruimel wordt stil.

Hoe je echte verandering herkent

Kort gezegd

Echte verandering zie je in gedrag dat al heeft plaatsgevonden, niet in beloftes over de toekomst. De markers: hij beschrijft het patroon zelf zonder dat je het eruit hoeft te trekken, hij heeft uit eigen beweging een concrete stap gezet zoals therapie, hij komt terug tijdens de moeilijkheid en niet erna, en kortere terugtrekkingen eindigen met een uitleg in plaats van met stilte.

  • Hij benoemt het eerder dan jij. Wie zegt „ik word koud als het dichtbij komt, en dat heb ik jou aangedaan” heeft al werk gedaan dat jij niet hoefde af te dwingen.
  • Er is een stap, geen voornemen. Geboekt, begonnen, lopend. „Ik wil al een tijd iemand zoeken” is meestal al jaren waar.
  • De terugtrekkingen worden korter. Het patroon verdwijnt niet. Het wordt drie dagen in plaats van drie weken, en het eindigt met een zin in plaats van met opnieuw opduiken.
  • Hij komt terug tijdens de moeilijkheid. Terugkomen na de storm is het oude patroon. Bereikbaar blijven erin is het nieuwe.
  • Hij verdraagt één direct gesprek. Niet tien. Eén, zonder grap en zonder onderwerpwissel.

Let op wat er in dat lijstje ontbreekt: intensiteit. Een lawine van genegenheid in de eerste week terug is het minst informatieve signaal dat er is, want die week bevat nog geen enkele verbintenis. Beoordeel week acht.

En als hij nooit meer schrijft

Kort gezegd

Dat is een reële uitkomst en die moet benoemd worden. Sommige mensen komen nooit terug, en niet omdat jij te weinig was, maar omdat de onderdrukking bij hen genoeg werkte om nooit iets te hoeven herzien. Dat hij niet terugkomt zegt niets over jouw waarde. Het zegt dat zijn systeem een goedkopere uitweg vond dan naar binnen kijken.

Het lastige aan die versie is niet de afwezigheid, het is het ontbreken van een afsluiting. Er is geen laatste gesprek, geen uitleg, geen punt waarop iets officieel eindigt. Het rouwen moet zonder dat punt gebeuren, en daarom duurt het meestal langer dan na een uitgesproken breuk.

Wat helpt is stoppen met de afsluiting te behandelen als iets wat hij jou moet leveren. Je kunt de brief schrijven die je nooit verstuurt, het hele verhaal aan een vriendin vertellen, of een datum prikken waarna je het verhaal niet langer als open beschouwt. Geen van de drie is bevredigend. Alle drie werken beter dan wachten.

De vraag die meer oplevert

Kort gezegd

„Komt hij terug?” zet je leven op een timer die je niet bedient. De vraag die wel iets beweegt is een andere: wat zou waar moeten zijn om jou ja te laten zeggen, als hij terugkwam? Die beantwoorden geeft je vooraf criteria, zodat de beslissing niet wordt genomen door de emotie van een bericht om elf uur 's avonds.

Schrijf drie voorwaarden op terwijl je rustig bent. Geen wensen, voorwaarden: dingen die zichtbaar gebeurd moeten zijn. Dan wordt het bericht dat terugkomt een vergelijking in plaats van een verlangen, en weet je binnen één gesprek of doorgaan de moeite waard is.

Als het eerlijke antwoord is dat op dit moment niets genoeg zou zijn, is dat ook een antwoord, en een legitiem antwoord.

Belangrijk: wachten kost iets wat geen terugkeer goedmaakt. Als er maanden van je leven stilstaan voor één bericht, is het op te lossen probleem niet zijn timing maar jouw pauzestand. Als je situatie je echt zwaar valt, praat dan met een psycholoog. In crisis: 113 Zelfmoordpreventie via 0800 0113. Noodgevallen: 112.

Veelgestelde vragen

Welk percentage vermijders komt terug?

Niemand weet het, en elk concreet getal dat je online vindt is verzonnen. Er bestaat geen onderzoek dat terugkeerpercentages per hechtingsstijl volgt. Wat onderzoek wel ondersteunt is het mechanisme: onderdrukking werkt tot er extra stress bij komt, en daarom wordt contact zo vaak maanden later hervat en niet weken later.

Waarom schrijft hij na maanden van niets?

Omdat de onderdrukking werkte en ophield te werken. Vermijdend gehechte mensen duwen scheidingsgerelateerde gedachten effectief weg zolang er geen extra belasting is. Als er iets anders in hun leven misgaat, komt het weggeduwde terug, en de herinnering voelt vers ook al zijn er maanden verstreken.

Betekent een bericht terug dat hij veranderd is?

Op zichzelf niet. Contact en verandering zijn twee verschillende dingen. Een bericht bewijst dat je in zijn hoofd zit, niet dat er iets aan zijn vermogen tot nabijheid is veranderd. Het bewijs van verandering is gedrag, en dat verschijnt ná de terugkeer, niet erin.

Wat is een kruimel?

Contact dat niets kost en de verbinding in stand houdt zonder iets te veranderen: een reactie op een story, een „ik moest aan je denken” om middernacht, een vraag over iets dat bij jou is blijven liggen. Het vraagt niets en biedt niets. De test is of het een direct, rustig antwoord overleeft dat om een beslissing vraagt.

Moet ik antwoorden?

Als je dat wilt, ja, één keer, kort en zonder alles meteen weer open te gooien. Wat jou beschermt is niet de stilte, het is dat je je toekomst niet in de eerste tien minuten beslist. Een bericht dat terugkomt verdient een antwoord; het verdient geen onmiddellijk herstel van de relatie.

Zorgt geen contact ervoor dat hij terugkomt?

Het is geen hendel, en het zo gebruiken pakt meestal verkeerd uit omdat het wachten ondraaglijk wordt. Afstand haalt wel de druk weg die de deactivatie voedde, dus een terugkeer wordt waarschijnlijker dan onder achtervolging. Maar dat is een bijeffect, geen doel.

Verder lezen

Bronnen en verder lezen
  1. Fraley, R. C. & Shaver, P. R. (1997): Adult Attachment and the Suppression of Unwanted Thoughts. Journal of Personality and Social Psychology, 73(5), 1080–1091. DOI
  2. Mikulincer, M., Dolev, T. & Shaver, P. R. (2004): Attachment-Related Strategies during Thought Suppression. Journal of Personality and Social Psychology, 87(6), 940–956.
  3. Davis, D., Shaver, P. R. & Vernon, M. L. (2003): Physical, Emotional, and Behavioral Reactions to Breaking Up. Personality and Social Psychology Bulletin, 29(7), 871–884.
  4. Diamond, L. M., Hicks, A. M. & Otter-Henderson, K. (2006): Physiological Evidence for Repressive Coping among Avoidantly Attached Adults. Journal of Social and Personal Relationships, 23(2), 205–229.
  5. Mikulincer, M. & Shaver, P. R. (2016): Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change. 2e druk. New York: Guilford Press. Web